Streszczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\nH. Tisdale twierdzi, \u017ce „jest wiele cywilizacji, ale tylko jedna urbanizacja”. Urbanizacja nie jest jednak procesem jednorodnym, wzrost i upadek s\u0105 jej naturalnymi determinantami. Czy urbanizacja w nowym tysi\u0105cleciu odr\u00f3\u017cnia si\u0119 linearnego procesu wzrostu towarzysz\u0105cego nam od doby rewolucji przemys\u0142owej? T. Rieniets twierdzi, \u017ce XXI w. to „era przemiany demograficznej”, kurczenia si\u0119 miast, kt\u00f3re osadzone jest w szerszym procesie rozwoju. Depopulacja, „erozja miejsko\u015bci” i rozlewanie si\u0119 miast s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi w\u0105tkami podj\u0119tymi przez autora w pracy doktorskiej. Stawia on pytanie o kierunki rozwoju systemu planowania przestrzennego w warunkach wielowymiarowego kurczenia si\u0119 miast. Odpowiedzi w formie rekomendacji, opracowanych na postawie do\u015bwiadcze\u0144 niemieckich, poprzedza studium zjawiska kurczenia si\u0119 miast w Polsce, poznanie uwarunkowa\u0144, skali i przebiegu tego fenomenu. Pr\u00f3ba badawcza obejmowa\u0142a 853 o\u015brodki posiadaj\u0105ce prawa miejskie w okresie 1995-2018. Typologia miast kurcz\u0105cych si\u0119 zosta\u0142a opracowana na podstawie analizy wielowska\u017anikowej, kt\u00f3ra obrazuje przemiany spo\u0142eczno-gospodarcze i przestrzenne. Typologia ta zosta\u0142a uzupe\u0142niona o bilanse zmiany powierzchni teren\u00f3w mieszkaniowych w latach 1990-2018. Pozwoli\u0142o to na analiz\u0119 trajektorii aspektu przestrzennego kurczenia si\u0119 miast w skali tych o\u015brodk\u00f3w oraz ich regionu funkcjonalnego. Na podstawie przeprowadzonych bada\u0144 mo\u017cna wskaza\u0107 159 miast kurcz\u0105cych si\u0119 w Polsce, w tym 21, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y kurczenia si\u0119 w wymiarze przestrzennym wraz ze swoim obszarem funkcjonalnym. Kurczenie pozorne, czyli osadzone w warunkach rozlewania si\u0119 o\u015brodka centralnego (shrinkage sprawl, por. urban sprawl) na jego obszar funkcjonalny zaznacza si\u0119 w 13 miastach kurcz\u0105cych si\u0119. Pokazuje to niejednorodno\u015b\u0107 upadku miasta, kurczenie si\u0119 miasta mo\u017ce by\u0107 osadzone w szerszym kontek\u015bcie wzrostu regionu lub obejmowa\u0107 ca\u0142y obszar funkcjonalny. Rozk\u0142ad przestrzenny miast kurcz\u0105cych si\u0119 w Polsce tworzy zarys granic historycznych okr\u0119g\u00f3w przemys\u0142owych. Kurczenie si\u0119 miast dotkn\u0119\u0142o w szczeg\u00f3lno\u015bci tych miast, kt\u00f3re w wyniku transformacji systemowej sta\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie miastami \u201epoprzemys\u0142owymi” i \u201epostsocjalistycznymi”. Proces rozlewania miast kurcz\u0105cych si\u0119 (shrinkage sprawl) z jednej strony wynika\u0142 z \u201eparadygmatu wzrostu”, czyli rozwoju rozumianego jako wzrost. Z drugiej strony by\u0142 to wynik transformacji systemu planowania przestrzennego. System doby gospodarki centralnie planowanej, zorientowany na kolektywizm i interes publiczny zosta\u0142 poddany deregulacji i liberalizacji, jego nadrz\u0119dn\u0105 warto\u015bci\u0105 jest obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna. W szerszym uj\u0119ciu, przez kurczenie si\u0119 miast, mo\u017cna rozumie\u0107 proces dekoncentracji, rozwoju przestrzennego jak i wp\u0142ywu na system planowania przestrzennego czy samego procesu urbanizacji. Uj\u0119cie to wskazuje na przemiany sieci osadniczej w warunkach powszechnego ubytku liczby ludno\u015bci, kt\u00f3ra obejmuje rozlewanie si\u0119 zabudowy poza miastem i utrat\u0119 cz\u0119\u015bci funkcji przez o\u015brodki centralne. Aktualnym staje si\u0119 pytanie, jaka jest obecnie funkcja planowania przestrzennego miast w warunkach ich powszechnego kurczenia si\u0119? Czy miasto kurcz\u0105ce si\u0119 mo\u017ce by\u0107 \u201erestrukturyzowane” oddolnie?<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owa klucze<\/strong><\/p>\n\n\n\nkurczenie si\u0119 miast, rozlewanie si\u0119 zabudowy, kryzys miejski, restrukturyzacja miast<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mamy to! Nasz pracownik, Bart\u0142omiej Sroka w 24 miesi\u0105ce od pojawienia si\u0119 pomys\u0142u napisa\u0142 i obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105! Praca pt. \u201eSystem planowania przestrzennego w kontek\u015bcie uwarunkowa\u0144, przebiegu, skali i skutk\u00f3w procesu kurczenia si\u0119 miast w Polsce\u201d zrealizowana zosta\u0142a na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej im. T. Ko\u015bciuszki pod kierunkiem dr hab. in\u017c. arch. Bogus\u0142awa Podhala\u0144skiego, prof. […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1595,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1592"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1619,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions\/1619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newurbpact.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/newurbpact.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/BS_dok-1.png\")
<\/a>